3.4.1

3.4.1 Πρωτεύον, Σύνθετο και Δευτερεύον κλειδί
Κάθε οντότητα έχει ένα σύνολο χαρακτηριστικών/ ιδιοτήτων. Αναλυτικά, έχουμε τους εξής τύπους χαρακτηριστικών:


 * Απλό** ή **Σύνθετο.**

Ένα απλό χαρακτηριστικό δεν μπορεί να διαχωριστεί σε μικρότερα τμήματα, ενώ τα σύνθετα χαρακτηριστικά μπορούν να χωριστούν σε μικρότερα τμήματα σε άλλα απλούστερα χαρακτηριστικά. Η χρήση συνθέτων χαρακτηριστικών είναι καλύτερα να γίνεται όταν επιθυμούμε σε κάποιες περιπτώσεις να αναφερόμαστε σε ολόκληρο το χαρακτηριστικό, ενώ σε κάποιες άλλες περιπτώσεις επιθυμούμε να αναφερόμαστε στα επιμέρους τμήματά του. Για παράδειγμα στο σχήμα 3.4.1, θα μπορούσαμε να αντικαταστήσουμε τα χαρακτηριστικά οδός και αριθμός του συνόλου οντοτήτων Μαθητής με το σύνθετο χαρακτηριστικό διεύθυνση όπως παρουσιάζεται στο σχήμα 3.4.2. Τα σύνθετα χαρακτηριστικά μας βοηθούν να συγκεντρώσουμε συσχετιζόμενα χαρακτηριστικά σε ομάδες, διευκολύνοντας το σχεδιασμό της ΒΔ.

Σχήμα 3.4.1 Οντότητα Μαθητής

Σχήμα 3.4.2 Οντότητα Μαθητής


 * Απλής Τιμής ή Πολλαπλής Τιμής.**

Τα χαρακτηριστικά απλής τιμής έχουν μία μόνο τιμή. Για παράδειγμα, το σύνολο Μαθητής έχει το χαρακτηριστικό επίθετο το οποίο είναι ένα για κάθε οντότητα. Υπάρχουν όμως χαρακτηριστικά με δυο ή περισσότερες τιμές. Αυτά ονομάζονται χαρακτηριστικά πολλαπλής τιμής. Για παράδειγμα, θεωρείστε το σύνολο Μαθητής το οποίο έχει το χαρακτηριστικό τηλέφωνο. Το χαρακτηριστικό τηλέφωνο μπορεί να έχει δύο ή και περισσότερες τιμές εφόσον ο μαθητής μπορεί να έχει σταθερό και κινητό τηλέφωνο. Στα χαρακτηριστικά πολλαπλής τιμής μπορούμε να ορίσουμε κατώτερο και ανώτερο όριο τιμών. Για παράδειγμα, μπορούμε να περιορίσουμε τον αριθμό των τηλεφωνικών αριθμών που επιθυμούμε να καταγράψουμε σε δύο μόνο (π.χ. ένα αριθμό τηλεφώνου σπιτιού και ένα για κινητό). Τα χαρακτηριστικά αυτά αναπαριστώνται με διπλή έλλειψη σε ένα διάγραμμα οντοτήτων συσχετίσεων.


 * Κενό**.

Μια **κενή** τιμή χρησιμοποιείται όταν κάποια οντότητα δεν έχει τιμή για κάποιο χαρακτηριστικό. Για παράδειγμα, εάν κάποιος μαθητής δηλώσει ότι δεν έχει τηλέφωνο, τότε η τιμή του χαρακτηριστικού Τηλέφωνο για τον συγκεκριμένο μαθητή θα είναι Κενό.

Ένα χαρακτηριστικό/ιδιότητα ενός πίνακα ονομάζεται **πρωτεύον κλειδί** εάν μπορεί να διαχωρίζει τις διαφορετικές γραμμές του πίνακα. Για παράδειγμα, ο αριθμός αστυνομικής ταυτότητας ή ο αριθμός φορολογικού μητρώου μπορούν να θεωρηθούν ως πρωτεύοντα κλειδιά για τον πίνακα Υπάλληλος εφόσον είναι μοναδικά για κάθε υπάλληλο. Αντίθετα, το επίθετο δε θεωρείται πρωτεύον κλειδί, διότι μπορεί να υπάρχουν πολλοί υπάλληλοι που να έχουν το ίδιο επίθετο (για παράδειγμα το επίθετο Παπαδόπουλος είναι κοινό και μπορεί να το έχουν πολλοί υπάλληλοι μιας εταιρείας ή ενός οργανισμού). Ένας πίνακας μπορεί να έχει περισσότερα από ένα πρωτεύοντα κλειδιά (για παράδειγμα ο αριθμός αστυνομικής ταυτότητας και ο αριθμός φορολογικού μητρώου). Ωστόσο, ένα μόνο επιλέγεται να χρησιμοποιηθεί. Το κλειδί που επιλέγεται καλείται **πρωτεύον κλειδί (primary key)** ενώ τα υπόλοιπα καλούνται **δευτερεύοντα (secondary).** Ως δευτερεύον κλειδί στον πίνακα υπάλληλος μπορεί να επιλεχθεί το επίθετο έτσι ώστε να διευκολύνεται ο χρήστης στην αναζήτηση κάποιου υπαλλήλου με τη χρήση του επίθετου. Σε πολλές περιπτώσεις το κλειδί ενός πίνακα μπορεί να είναι **σύνθετο** (**composite**) δηλαδή να αποτελείται από δύο ή και περισσότερα χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, στον πίνακα 3.4.3 παρουσιάζεται ένα σύνθετο κλειδί αποτελούμενο από τα χαρακτηριστικά, Επίθετο, ¨Όνομα και ¨Όνομα Πατρός. Με αυτόν τον τρόπο διαχωρίζονται οι γραμμές του πίνακα και εύκολα ξεχωρίζει η εγγραφή Παπαδόπουλος Ιωάννης του Ιωάννη από την εγγραφή Παπαδόπουλος Ιωάννης του Χρήστου.

Παπαδόπουλος Χαρισίδης Κερκινάκης Ιωάννης Νικόλαος Δημήτριος Χρήστος Μενέλαος Γεώργιος Τσιμισκή 19 Εγνατία 151 Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη || Σχήμα 3.4.3 Σύνθετο κλειδί
 * ~ Επίθετο ||~ Όνομα ||~ Όνομα Πατρός ||~ Διεύθυνση ||~ Πόλη ||
 * Παπαδόπουλος
 * Ιωάννης
 * Δημήτριος
 * Βενιζέλου 4
 * Θεσσαλονίκη